"Bir uygulama fikrim var, ne kadara yapılır?" sorusunun tek bir cevabı yok, çünkü "uygulama" kelimesi birbirinden çok farklı işleri anlatıyor. Bir işletmenin müşterilerine randevu aldırdığı basit bir uygulama ile binlerce kullanıcının ilan verdiği bir platform arasında aylar fark vardır.
Bu yazıda bir mobil uygulamanın nasıl geliştirildiğini ve süreyi, maliyeti neyin belirlediğini TÜCCAR, Vetapirin ve Mahallemden Haber projelerinden örneklerle anlatıyoruz.
Önce şu soruyu sorun: uygulama mı, web sitesi mi?
Bir uygulama, kullanıcının telefonuna yüklediği ve tekrar tekrar açtığı bir araçtır. Şu durumlarda değerlidir:
- Kullanıcı haftada birkaç kez açacaksa
- Anlık bildirim almalıysa (randevu hatırlatma, yeni ilan, cenaze duyurusu)
- Kamera, konum, QR okuma gibi telefon özelliklerine ihtiyaç varsa
- Sahada internetsiz çalışması gerekiyorsa
Bir kez bakılıp çıkılan bilgiler için mobil uyumlu bir web sitesi daha doğru ve daha ucuzdur. Bu ayrımı PWA mı, native uygulama mı yazımızda ayrıca ele aldık.
Süreç
1. Keşif
Uygulamayı kimin, ne için kullanacağını konuşuruz. Roller (müşteri, personel, yönetici), temel akışlar ve "olmazsa olmaz" ile "sonra eklenebilir" özellikler ayrılır. Mahallemden Haber'de bu aşamada muhtarın yalnız kendi mahallesine ilan girebilmesi, vatandaşın birden çok mahalleyi takip edebilmesi gibi kurallar netleşti.
2. Tasarım
Ekranlar kodlanmadan önce tasarlanır ve onayınıza sunulur. Değişiklik en ucuz bu aşamada yapılır.
3. Geliştirme
Uygulama, sunucu (API) ve yönetim paneli birlikte geliştirilir. Çalışan sürümü erkenden telefonunuza yükleyip denersiniz.
4. Test
Farklı telefonlarda, zayıf internette, uzun listelerde ve hatalı girişlerde uygulamanın davranışı denenir. Gerçek kullanıcılardan oluşan küçük bir grupla deneme yapmak, mağazaya çıkmadan önce en değerli geri bildirimi verir.
5. Mağaza yayını
Google Play ve App Store hesapları, uygulama beyanları, mağaza metinleri ve görselleri hazırlanır. Google Play'de yeni kişisel hesaplarda üretimden önce 14 günlük kapalı test şartı vardır; ayrıntıları Google Play yayın rehberimizde anlattık.
6. Bakım ve geliştirme
Yayından sonra işletim sistemi güncellemeleri, mağaza kuralları ve kullanıcı istekleri nedeniyle uygulama düzenli olarak güncellenir.
Maliyeti belirleyenler
| Etken | Neden önemli? |
|---|---|
| Ekran sayısı ve akışlar | Her ekran tasarım, kod ve test demektir |
| Kullanıcı rolleri | Müşteri, personel, yönetici için ayrı yetki ve ekranlar |
| Gerçek zamanlı özellikler | Mesajlaşma, canlı konum, anlık bildirim |
| Ödeme | Uygulama içi satın alma ya da kartla ödeme |
| İnternetsiz çalışma | Veri eşitleme mantığı ciddi iş ister |
| Başka sistemlerle bağlantı | ERP, muhasebe, harita, belediye verisi |
| Yönetim paneli | İçerik ve kullanıcı yönetimi |
| Mağaza süreçleri | Hesaplar, beyanlar, görseller, test süreci |
Yayından sonra ödenenler
Mobil uygulamanın maliyeti geliştirmeyle bitmez. Teklif karşılaştırırken şu yıllık giderleri de hesaba katın:
- Mağaza hesapları: Google Play geliştirici hesabı için tek seferlik kayıt ücreti (25 dolar), Apple Developer Program için yıllık üyelik (99 dolar) ödenir. Güncel ücretleri mağazaların kendi sayfalarından kontrol edin.
- Sunucu ve veritabanı: Uygulamanın verisinin tutulduğu sunucunun aylık ya da yıllık ücreti; kullanıcı sayısı arttıkça büyür.
- Bildirim, SMS ve harita servisleri: Kullanıma göre ücretlenen servisler varsa.
- Bakım: Android ve iOS her yıl yeni sürüm çıkarır, mağazalar da kurallarını günceller. Uygulamanın yayında kalması için düzenli güncelleme gerekir.
Maliyeti düşürmenin yolları
- İlk sürümü yalnız olmazsa olmaz özelliklerle çıkarın; gerisini kullanıcıdan gelen geri bildirimle ekleyin.
- Kullanıcı uygulamayı sık açmayacaksa mobil uyumlu bir web uygulamasıyla başlayın.
- Android ve iOS için tek kod tabanı kullanın.
- Ekranları kodlamadan önce tasarımda onaylayın; değişiklik en ucuz bu aşamada yapılır.
Tek kod tabanı ne kazandırır?
Uygulamalarımızı Expo (React Native) ile geliştiriyoruz. Aynı koddan Android ve iOS uygulaması, gerektiğinde web sürümü çıkıyor. Bu, iki ayrı uygulama yazıp ikisini ayrı ayrı güncel tutmaktan hem daha hızlı hem de bakımı daha kolay bir yoldur. Kamera, konum, bildirim, QR okuma gibi telefon özelliklerinin hepsi kullanılabilir. Küçük düzeltmeler mağaza onayı beklemeden uzaktan güncellemeyle kullanıcıya ulaşabilir.
Süre için kaba bir fikir
- Tek amaçlı, az ekranlı bir uygulama ve paneli: birkaç hafta
- Kullanıcı hesabı, bildirim ve yönetim paneli olan bir uygulama: birkaç ay
- İlan, mesajlaşma, ödeme gibi çok rollü platformlar: aşamalı, aylar
Buna mağaza süreci eklenir. Kesin süreyi keşif görüşmesinden sonra yazılı olarak veriyoruz.
Uygulamanızın sahibi siz olun
- Mağaza hesapları şirketiniz adına açılmalı.
- Sunucu ve veritabanı erişimi sizde olmalı.
- İmzalama anahtarlarının yedeği güvenli şekilde saklanmalı.
Bir uygulama fikriniz varsa önce kısa bir görüşmeyle kapsamı netleştirelim. Mobil uygulama hizmetimize göz atabilir ya da bize yazabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Mobil uygulama yaptırma fiyatları neden bu kadar farklı?
Çünkü "uygulama" kelimesi çok farklı işleri anlatır. Ekran sayısı, kullanıcı rolleri, sunucu ve yönetim paneli, ödeme, bildirim ve başka sistemlerle bağlantı fiyatı belirler. Aynı kalemleri içermeyen iki teklif karşılaştırılamaz; teklifte uygulamanın yanında sunucu, panel ve mağaza yayınının da yazdığından emin olun.
Android ve iOS için ayrı ayrı mı ödeme yaparım?
Tek kod tabanıyla geliştirilen uygulamalarda iki platform aynı koddan çıkar; iki ayrı uygulama yazmaya göre süre ve maliyet belirgin şekilde azalır. Mağaza hesapları ve yayın işlemleri ise her platform için ayrıdır.
Uygulamanın sunucusu gerekir mi?
Kullanıcı hesabı, veri paylaşımı ya da bildirim olan neredeyse her uygulamanın bir sunucusu, veritabanı ve yönetim paneli olur. Teklifte uygulamayla birlikte bunların da yer aldığından emin olun.
Uygulama yayınlandıktan sonra ne olur?
İşletim sistemi güncellemeleri, mağaza kurallarındaki değişiklikler ve kullanıcı geri bildirimleri nedeniyle uygulamanın düzenli güncellenmesi gerekir. Bakımı baştan planlayın.
Bu konuda bir projeniz mi var?
Bize anlatın