Yapay zekâ ile kafe ve lokanta menüsü yazma: açıklama, kategori, fiyat listesi ve alerjen

Birçok kafede menü hâlâ "Tost 120 TL", "Çay 25 TL" gibi satırlardan oluşuyor. Müşteri ne aldığını tam bilmiyor, garson aynı soruyu gün boyu yanıtlıyor, alerjisi olan biri de neyin içinde ne olduğunu soramadan sipariş veriyor. Bu rehberde menünü bir yapay zekâ asistanıyla yeniden yazacağız: kısa ve iştah açan ürün açıklamaları, düzenli kategoriler, kopyalanabilir bir fiyat listesi tablosu ve alerjen sütunu. Sonra hepsini Google Dokümanlar'a ya da Canva'ya taşıyacağız.

İhtiyacın olan: ürün listen, her ürünün gerçek malzemeleri ve bir yapay zekâ asistanı. Örneklerde Gemini kullanıyoruz; Google'ın abonelik sayfasına göre ücretsiz plan Google Hesabı ile ayda 0 TL. Komutlar ChatGPT ya da Claude'da da aynı şekilde yazılabilir.

1. Önce mutfaktan bilgi topla

Yapay zekâ cümle kurmakta iyidir ama senin tostunda hangi ekmeğin kullanıldığını bilemez. Bu yüzden ilk iş, bilgiyi senin toplaman.

1. Ürün adlarını ve güncel fiyatları tek bir listeye yaz.
2. Her ürünün malzemesini tarif kartından ya da ustadan al: "kaşarlı tost: tam buğday ekmeği, kaşar, domates" gibi.
3. Hazır aldığın ürünlerin (ekmek, sos, kaşar, hazır tatlı) ambalaj etiketini bir kenara koy. Alerjen bilgisi çoğu zaman oradadır.
4. Kategorileri belirle: Kahvaltı, Tostlar, Sıcak İçecekler, Soğuk İçecekler, Tatlılar.

2. Ürün açıklamasını yazdır

Gemini'yi aç ve şu komutu kendi ürünlerinle doldurup gönder:

Kafemin menüsü için ürün açıklaması yaz.
Her açıklama en fazla 12 kelime olsun.
Yalnızca verdiğim malzemeleri kullan, malzeme ekleme.
"Eşsiz", "en iyi" gibi abartı yazma. Fiyatlara dokunma.
Ürün | malzemeler | fiyat:
Kaşarlı tost | tam buğday ekmeği, kaşar, domates | 120 TL

Çıkan açıklamaları tek tek oku. Listede olmayan bir malzeme ("tereyağında kızartılmış" gibi) eklenmişse sil ya da komutu tekrar gönder. Google'ın Gemini gizlilik sayfası, modellerin yanlış bilgiyi doğruymuş gibi sunabileceğini açıkça yazıyor; bu yüzden her satırın son okuyucusu sensin.

3. Kategorili fiyat listesi şablonu

Açıklamalar hazırsa, menüyü tabloya dök:

Bu ürünleri şu kategorilere ayır:
Kahvaltı, Tostlar, Sıcak İçecekler, Soğuk İçecekler, Tatlılar.
Her kategori için tablo yap: Ürün | Açıklama | Fiyat | Alerjen.
Fiyatları değiştirme. Alerjen sütununu boş bırak, ben dolduracağım.

Alerjen sütununu bilerek boş bırakıyoruz. Bir sonraki adımda onu sen dolduracaksın.

4. Alerjen sütununu gerçeğe göre doldur

Tarım ve Orman Bakanlığı'na göre toplu tüketim yerlerinde alerjen bilgisinin son tüketiciye sunulması 1 Ocak 2020'den beri zorunlu. Bildirim, Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği'nin Ek-1'indeki 14 alerjen esas alınarak yapılıyor. Bakanlığın sayfasındaki liste şöyle:

1. Gluten içeren tahıllar (buğday, çavdar, arpa, yulaf)
2. Kabuklular
3. Yumurta
4. Balık
5. Yer fıstığı
6. Soya
7. Süt (laktoz dahil)
8. Sert kabuklu meyveler (badem, fındık, ceviz vb.)
9. Kereviz
10. Hardal
11. Susam
12. Kükürt dioksit ve sülfitler
13. Acı bakla
14. Yumuşakçalar

Her ürün için malzeme listene ve hazır ürünlerin etiketine bakıp bu 14 maddeden hangilerinin geçtiğini yaz. Yapay zekâdan yardım almak istersen yalnızca biçimlendirme için kullan:

Aşağıdaki malzeme listesine göre her ürünün yanına
14 alerjenden hangilerinin GEÇTİĞİNİ yaz.
Tahmin yürütme, malzeme ekleme.
Hazır ürünler (ekmek, sos, kaşar) için "ETİKETE BAK" yaz.
Emin olmadığın her yere ? koy.

Sonra her "ETİKETE BAK" ve "?" satırını ambalajla karşılaştırıp kendin düzelt. Yönetmeliğin 15. maddesi, bu bilginin kolayca görülebilecek ve açıkça okunabilecek şekilde menü, yazı tahtası ya da broşür benzeri araçlarla sunulmasını istiyor.

5. Menüyü Dokümanlar'a ya da Canva'ya aktar

Gemini'de iki kısayol var. İkisi için de Google Hesabınla oturum açmış olman gerekir:

1. Tablo içeren yanıtta tablonun sağ altındaki E-Tablolar'a aktar seçeneğine tıkla. Tablo Drive'da yeni bir e-tabloya kaydedilir.
2. Metin yanıtında yanıtın altındaki paylaş ve dışa aktar simgesine tıklayıp Dokümanlar'a aktar seç. Drive'da yeni bir doküman oluşur.

Dokümanlar'da düzenlemek istersen Ekle > Tablo ile yeni tablo açabilir, bir hücreye sağ tıklayıp Sola sütun ekle ya da Sağa sütun ekle diyebilirsin. Baskı için Dosya > Yazdır, soldaki Hedef alanında PDF olarak kaydet seçip Kaydet'e bas.

Tasarım istiyorsan Canva'nın menü şablonlarından birini aç ve metni kategori kategori yapıştır. Canva'nın fiyat sayfasına göre ücretsiz planda 1,6 milyondan fazla şablon var; premium şablonlar ise Pro planına ait. Ücretsiz planda kalmak istiyorsan şablonun premium olmadığına dikkat et.

Sık hatalar

• Malzemeyi yapay zekâya bırakmak. "Tostun içine ne konur?" diye sorarsan senin tostunu değil, genel bir tostu anlatır. Malzemeyi her zaman sen ver.
• Alerjeni tahmin ettirmek. Ekmekte susam ya da soya olabilir, sosta hardal olabilir. Bunu ancak etiket söyler.
• Fiyatı yapay zekâya düzelttirmek. Komutta "fiyatlara dokunma" yaz; çıktıdaki her fiyatı kendi listenle karşılaştır.
• Gizli bilgi yapıştırmak. Google, Gemini'ye gözden geçiren birinin görmesini istemediğin gizli bilgiyi girmemeni öneriyor. Tedarikçi sözleşmesi, maliyet tablosu ya da müşteri bilgisi gerekmez; menü için ürün adı ve malzeme yeter.
• Abartılı dil. "Şehrin en iyi tostu" gibi kanıtlayamayacağın ifadeler yerine malzemeyi anlatan kısa cümleler kullan.

Menü bir kez düzene girince yeni ürün eklemek de kolaylaşır: aynı komuta yeni satırı ekleyip tabloyu güncellemen yeter. Takılırsan @jarvisasistan'a DM at ya da WhatsApp'tan yaz, birlikte bakalım.