Prompt'a eklenince cevabı düzelten 7 cümle: ne zaman, nasıl kullanılır

Yapay zekâya bir şey sordun, cevap geldi ama ya çok genel, ya istediğin biçimde değil ya da içinde emin olamadığın bilgiler var. Çoğu zaman sorun modelde değil, prompt'ta eksik kalan tek bir cümlede. Bu rehberde Anthropic, OpenAI ve Google'ın resmî prompt rehberlerine dayanan yedi cümleyi tek tek ele alıyoruz: hangi durumda işe yarar, nasıl yazılır ve neye dikkat edilir.

Hiçbir cümle sihirli değil ve burada "yüzde şu kadar daha iyi" gibi bir rakam yok; çünkü resmî kaynaklar böyle bir rakam vermiyor. Verdikleri şey yöntem.

1. "Başlamadan önce bana en fazla 3 soru sor."

Ne zaman: Ne istediğini tam bilmediğinde ya da isteğin birden çok şekilde anlaşılabileceğinde. Örneğin "kızım için doğum günü planı yap" dediğinde yaş, bütçe, kişi sayısı belli değildir.

Neden işe yarar: OpenAI'ın GPT-5.2 prompt rehberi, belirsiz bir istekte modelin ya 1-3 net açıklayıcı soru sormasını ya da varsayımlarını açıkça belirterek birkaç olası yorum sunmasını öneriyor. Bu cümleyi eklediğinde modele tahmin etmek yerine sorma izni vermiş olursun.

Kopyala:

Başlamadan önce bana en fazla 3 soru sor. Cevaplarımı aldıktan sonra yaz.

Önce: "Doğum günü planı yap." → genel bir liste. Sonra: Model genelde önce yaş, bütçe ve mekân gibi eksikleri sorar; cevap senin durumuna göre gelir.

2. "Bunu [kim] okuyacak; amacım [ne]."

Ne zaman: Metin, e-posta, açıklama, duyuru yazdırırken.

Neden işe yarar: Anthropic'in rehberi, modeli işinin kurallarını bilmeyen parlak ama yeni bir çalışan gibi düşünmeyi öneriyor ve talimatın arkasındaki nedeni açıklamanın daha hedefli cevap getirdiğini yazıyor. Google'ın Workspace rehberi de iyi bir prompt'un dört alanını persona, görev, bağlam ve biçim olarak sayıyor. "Kim okuyacak" ve "amacım ne" bu bağlamın en kısa hâli.

Kopyala:

Bu metni [kim okuyacak] okuyacak. Amacım: [ne olsun istiyorum].

Örnek: "Bu metni apartmandaki yaşlı komşularım okuyacak. Amacım: aidat artışını kırmadan ve anlaşılır şekilde duyurmak."

3. "Şu örneğin tonunda yaz: [örnek]"

Ne zaman: Belli bir üslup, uzunluk ya da düzen istediğinde. Kendi eski mesajın, beğendiğin bir paragraf ya da şirketinin şablonu örnek olabilir.

Neden işe yarar: Anthropic örnekleri çıktının biçimini, tonunu ve yapısını yönlendirmenin en güvenilir yollarından biri olarak tanımlıyor ve 3-5 ilgili, çeşitli örnek öneriyor. Google'ın Gemini rehberi prompt'lara her zaman birkaç örnek eklenmesini öneriyor. OpenAI'ın rehberi de örnek verirken farklı girdileri istenen çıktılarla birlikte göstermeyi tavsiye ediyor.

Kopyala:

Şu örneğin tonunda ve uzunluğunda yaz:
"""
[örnek metni buraya yapıştır]
"""

İpucu: Anthropic örneklerin çeşitli olmasını öneriyor; aksi hâlde model örnekteki istenmeyen kalıpları da kopyalayabilir. Mümkünse birbirinden biraz farklı iki üç örnek ver.

4. "Cevabı şu sütunlarla tablo olarak ver: ..."

Ne zaman: Karşılaştırma, liste, plan ya da sonradan tabloya aktaracağın her şeyde.

Neden işe yarar: Google'ın Gemini rehberi cevabın tablo, madde listesi ya da paragraf gibi bir biçimde verilmesinin talimatla istenebileceğini yazıyor. Anthropic de istenen çıktı biçimi ve kısıtlar konusunda açık olmayı öneriyor. Sütunları sen belirlediğinde model neyi nereye koyacağını bilir; cevabın dağınık gelme ihtimali azalır.

Kopyala:

Cevabı tablo olarak ver. Sütunlar: Seçenek | Fiyat | Artısı | Eksisi

Not: Fiyat gibi değişken bilgiyi yapay zekâ eski ya da yanlış bilebilir; tablodaki rakamları resmî sayfadan kontrol et.

5. "Emin olmadığın yerde 'bilmiyorum' de; uydurma."

Ne zaman: Bilgi sorduğunda, özellikle tarih, rakam, isim ya da kaynak gerektiğinde.

Neden işe yarar: Anthropic'in halüsinasyonu azaltma belgesinin ilk önerisi bu: modele belirsizliği kabul etme iznini açıkça vermek. OpenAI'ın rehberi de emin olunmadığında kesin rakam ya da dış kaynak uydurulmamasını, kesin iddia yerine çekinceli dil kullanılmasını öneriyor.

Kopyala:

Emin olmadığın bir şey varsa "bundan emin değilim" de; tahmini bilgi gibi sunma ve kaynak uydurma.

6. "Önce yapacağın adımları madde madde yaz; onaylarsam başla."

Ne zaman: Uzun bir rapor, çok parçalı bir plan ya da birkaç aşamalı bir iş istediğinde.

Neden işe yarar: Claude'un yardım merkezi karmaşık istekleri alt adımlara bölmeyi öneriyor. Google'ın Gemini 3 örnek şablonu da işi üç aşamaya ayırıyor: planla, uygula, doğrula. Bu cümle sana uzun cevap gelmeden önce yönü görme ve düzeltme fırsatı verir.

Kopyala:

Yazmaya başlamadan önce yapacağın adımları madde madde listele. Ben onaylayınca başla.

Dürüst not: Google'ın rehberi, Gemini 2.5 ve 3 gibi düşünen modellerin muhakemeyi zaten içeride yaptığını ve cevapta plan yazdırmanın muhakeme için genellikle gerekmediğini söylüyor. Yani bu cümlenin asıl faydası modelin daha iyi düşünmesi değil, senin işi baştan kontrol edebilmen.

7. "Bitirmeden önce cevabını [ölçüt] açısından kontrol et ve düzelt."

Ne zaman: Hesap, kod, kural listesi ya da şartları olan bir metinde.

Neden işe yarar: Anthropic'in rehberi prompt'un sonuna "bitirmeden önce cevabını şu ölçüte göre doğrula" gibi bir cümle eklemeyi öneriyor ve bunun özellikle kod ve matematikte hataları yakaladığını yazıyor. Gemini 3 şablonundaki son adım da çıktıyı kullanıcının görevine göre gözden geçirmek. Ölçütü sen yaz: "tüm rakamları topla ve tutuyor mu bak", "200 kelimeyi geçmesin", "her maddede tarih olsun".

Not: Anthropic, Claude Opus 5'in kendi işini bu talimat olmadan da iyi denetlediğini ve bu modelde böyle bir cümlenin gereksiz fazla kontrole yol açabileceğini yazıyor. Claude Opus 5 kullanıyorsan bu cümleyi atlayabilirsin.

Kopyala:

Bitirmeden önce cevabını şu açıdan kontrol et: [ölçüt]. Uymayan yer varsa düzelt, sonra son hâli ver.

Sık yapılan hatalar

1. Yedisini birden yapıştırmak. Her cümle bir sorunu çözer. İşine uyanı seç; Google'ın rehberi de dört temel alanın hepsini her seferinde kullanmanın gerekmediğini söylüyor.
2. Kontrolü tamamen modele bırakmak. 5. ve 7. cümle hatayı azaltır ama sıfırlamaz. Anthropic, kritik bilginin her zaman doğrulanması gerektiğini yazıyor.
3. Köşeli parantezleri doldurmamak. [kim], [ölçüt], [örnek] gibi yerleri kendi bilginle değiştir; boş bırakırsan model tahmin eder.
4. Gizli bilgi yapıştırmak. Örnek verirken müşteri adı, telefon, şifre ya da kart bilgisi gibi kişisel verileri sil ya da uydurma adlarla değiştir.

Kısa özet

Takılırsan @jarvisasistan'a DM at ya da WhatsApp'tan yaz; birlikte çözelim.

Kaynaklar: Anthropic, Prompting best practices ve Reduce hallucinations belgeleri (platform.claude.com); Claude yardım merkezi, "My prompt isn't giving me a helpful answer"; OpenAI, Prompt engineering rehberi ve GPT-5.2 Prompting Guide (developers.openai.com); Google, Gemini API Prompt design strategies (ai.google.dev) ve Workspace "Writing effective prompts".