GitHub'da ücretsiz araç bulma: awesome listeleri ve free-for-dev rehberi

Bir iş için yeni bir araç lazım olduğunda ilk refleks çoğu zaman bir aboneliğe kart girmek olur. Oysa GitHub'da, insanların yıllardır birlikte büyüttüğü "hazine listeleri" var: konu konu ayrılmış ücretsiz ve açık kaynak araçlar, ücretsiz katmanı olan servisler. Bu rehberde iki ana listeyi, GitHub aramasını nasıl daraltacağını ve bir aracı kullanmadan önce yapman gereken iki kontrolü adım adım anlatıyorum.

Başlamadan önce

• Bir tarayıcı yeterli. Listeleri okumak ve aramak için GitHub hesabı gerekmez; hesabın varsa beğendiğin depoları yıldızlayıp sonra kolayca bulursun.
• Ne aradığını bir cümleyle yaz: "fatura PDF'lerini okuyan araç", "ücretsiz form servisi", "kendi sunucumda çalışan not uygulaması" gibi. Arama kelimelerini bu cümleden çıkaracaksın.

Adım adım

1. Ana haritayı aç: sindresorhus/awesome

https://github.com/sindresorhus/awesome adresine git. Bu depo kendini "her türlü ilginç konuda awesome listeleri" diye tanımlıyor; yani tek tek araçlardan çok, listelerin listesi. Sayfa Platforms, Programming Languages, Front-End Development, Back-End Development, Security gibi başlıklara ayrılmış. Her bağlantı ayrı bir "awesome-..." deposuna gider; örneğin Python bağlantısı vinta/awesome-python, Self Hosted bağlantısı ise kendi sunucunda çalıştırabileceğin özgür yazılımları toplayan awesome-selfhosted/awesome-selfhosted listesine.

Sayfada aradığını bulmanın en hızlı yolu tarayıcının bul kısayolu: Ctrl+F (Mac'te Cmd+F) ile "pdf", "email", "self hosted" gibi kelimeleri ara.

17 Ekim 2026 itibarıyla bu deponun 520 binden fazla yıldızı var. Ama yıldız, listenin popüler olduğunu gösterir; içindeki her aracın iyi olduğunu değil. Bunu 4. adımda kontrol edeceğiz.

2. İkinci sandık: free-for-dev

https://github.com/ripienaar/free-for-dev (web sürümü: https://free-for.dev) farklı bir iş yapar: kurulum gerektiren yazılımları değil, internet üzerinden kullanılan hizmetleri (SaaS, PaaS, IaaS) listeler. Listeye girme kuralı açık: hizmetin yalnız bir deneme sürümü değil, ücretsiz bir katmanı olmalı; ücretsiz katman zamanla sınırlıysa en az bir yıl sürmeli.

Kategoriler arasında Email, Web Hosting, CI and CD, Monitoring, Forms, Storage and Media Processing gibi başlıklar var. Yine Ctrl+F ile ihtiyacını ara ("form", "email", "hosting"). Her satırda ücretsiz katmanın sınırı kısaca yazar; bir hizmeti seçmeden önce o hizmetin kendi fiyat sayfasını aç, çünkü sınırlar zamanla değişebilir.

3. GitHub aramasını daralt

Listeler bittiğinde ya da daha özel bir şey aradığında GitHub'ın kendi aramasını kullan. Üstteki arama kutusuna aşağıdaki sorgulardan birini yaz, sonra sonuç türü olarak Repositories seç.

topic:awesome-list

Bu, sahibinin "awesome-list" konusuyla etiketlediği bütün listeleri getirir (17 Ekim 2026'da 16 binden fazla depo). Konunu ekleyerek daralt:

topic:awesome-list python
awesome in:name topic:awesome-list stars:>1000
topic:awesome-list pushed:>2026-01-01

• in:name kelimeyi yalnız depo adında arar.
• stars:>1000 en az bin yıldızlı depoları bırakır.
• pushed:>2026-01-01 bu tarihten sonra güncellenmiş depoları bırakır (tarih YYYY-AA-GG biçiminde yazılır).

Sonuçları sıralamak için sonuç listesinin üstündeki Sort menüsünden yıldız sayısına göre sıralamayı seç. En yeni güncellenenleri görmek istersen sorgunun sonuna sort:updated ekleyebilirsin.

4. Yıldıza değil, güncelliğe de bak

Yıldız, bir deponun bir zamanlar çok beğenildiğini söyler; bugün bakımının yapıldığını söylemez. Bir aracı seçmeden önce depo sayfasında şunlara bak:

1. Dosya listesinin üstündeki son commit tarihi. Yıllardır dokunulmamışsa araç artık çalışmıyor olabilir.
2. Sayfanın üstünde "archived" uyarısı var mı? Arşivlenmiş depolar artık güncellenmez. Aramada bunları baştan elemek için archived:false ekle.
3. Issues sekmesi: kullanıcıların sorunlarına cevap veriliyor mu?

5. Lisansı kontrol et

Depo sayfasında lisans genelde sağdaki "About" bölümünde ve dosyalar arasında LICENSE olarak görünür. GitHub'ın belgesine göre bir depoda lisans yoksa varsayılan telif yasaları geçerlidir: kodu inceleyebilirsin ama başkaları genel olarak kodu çoğaltamaz, dağıtamaz, ondan türev eser üretemez.

Aramada lisansı baştan filtrelemek için:

topic:awesome-list license:mit
pdf license:apache-2.0 stars:>500

license:gpl yazarsan GPL ailesindeki lisansların hepsi (GPL-2.0, GPL-3.0) gelir.

Önemli ayrım: bir awesome listesinin lisansı yalnız listeyi kapsar. Listede gördüğün her aracın lisansı ve fiyatı kendi sayfasında yazar.

Sık hatalar

• Listeyi mağaza sanmak. awesome listeleri bağlantı derlemesidir; içindeki bir araç ücretli, eski ya da kapanmış olabilir.
• Yalnız yıldıza bakmak. Çok yıldızlı ama yıllardır güncellenmemiş bir depo, az yıldızlı ama bakımı süren bir depodan daha riskli olabilir.
• Deneme sürümünü ücretsiz sanmak. free-for-dev bu ayrımı yapar; listenin dışında bulduğun hizmetlerde sen yap. "14 gün ücretsiz" ile "ücretsiz katman" aynı şey değil.
• Sorguda boşluk bırakmak. stars: >1000 çalışmaz; niteleyici ile değer bitişik yazılır: stars:>1000.
• Lisanssız kodu işte kullanmak. İncelemek serbesttir; ürününe koyacaksan lisansı olan bir alternatif seç ya da sahibinden izin iste.

Kaynaklar

• sindresorhus/awesome: https://github.com/sindresorhus/awesome
• free-for-dev: https://github.com/ripienaar/free-for-dev
• GitHub, depo arama niteleyicileri: https://docs.github.com/en/search-github/searching-on-github/searching-for-repositories
• GitHub, arama sonuçlarını sıralama: https://docs.github.com/en/search-github/getting-started-with-searching-on-github/sorting-search-results
• GitHub, depo lisanslama: https://docs.github.com/en/repositories/managing-your-repositorys-settings-and-features/customizing-your-repository/licensing-a-repository

Takılırsan @jarvisasistan'a DM at ya da WhatsApp'tan yaz; hangi aracı aradığını söyle, sorguyu birlikte kuralım.